MỘT TẦM NHÌN VĨ ĐẠI – MỘT TRÁI TIM YÊU THƯƠNG

     Nhân dịp Quốc tế Thiếu nhi 1/6, mỗi chúng ta càng thêm xúc động khi nhìn lại chặng đường vẻ vang của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh – tổ chức đã đồng hành cùng nhiều thế hệ thiếu nhi Việt Nam, bồi đắp lý tưởng sống đẹp, hun đúc tinh thần yêu nước và chắp cánh cho những ước mơ tuổi thơ dưới ngọn cờ của Đảng và tư tưởng Hồ Chí Minh.

     Trải qua 85 năm xây dựng và trưởng thành, Đội TNTP Hồ Chí Minh không chỉ là môi trường giáo dục, rèn luyện dành cho thiếu niên, nhi đồng mà còn là biểu tượng đẹp của tuổi thơ Việt Nam. Sự ra đời của tổ chức Đội là kết tinh từ tầm nhìn chiến lược sâu rộng cùng tình yêu thương bao la mà Chủ tịch Hồ Chí Minh dành cho thế hệ măng non – những chủ nhân tương lai của đất nước.

     Gieo mầm cho tương lai dân tộc

     Đầu những năm 1940, đất nước Việt Nam chìm trong ách thống trị của thực dân Pháp và phát xít Nhật. Nhân dân sống trong cảnh đói nghèo, lầm than; các phong trào yêu nước liên tiếp bị đàn áp khốc liệt. Trong bối cảnh lịch sử đầy cam go ấy, ngày 28/1/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc sau hơn ba mươi năm bôn ba tìm đường cứu nước, trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng Việt Nam.

     Từ Pác Bó (Cao Bằng), Người cùng Trung ương Đảng từng bước xây dựng lực lượng cách mạng, chuẩn bị cho cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Điều đặc biệt là, bên cạnh nhiệm vụ chiến lược giành độc lập cho đất nước, Người còn dành sự quan tâm sâu sắc tới công tác giáo dục thế hệ trẻ.

     Ngay trong những năm tháng chiến tranh gian khó, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhận thức rõ vai trò của thanh thiếu niên, nhi đồng đối với tương lai dân tộc. Người hiểu rằng muốn xây dựng một nước Việt Nam độc lập, tự do và phát triển bền vững thì phải chăm lo bồi dưỡng lớp người kế tục ngay từ tuổi thơ.

     Quan điểm ấy được thể hiện sâu sắc trong Thư gửi học sinh nhân ngày khai trường đầu tiên của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tháng 9/1945: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.” [1] Đó không chỉ là lời căn dặn dành cho thiếu nhi mà còn là tư tưởng lớn về chiến lược con người, đặt niềm tin vào thế hệ tương lai của dân tộc. Từ nhận thức ấy, việc xây dựng một tổ chức dành riêng cho thiếu nhi trở thành yêu cầu tất yếu của cách mạng, nhằm giáo dục các em về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý thức kỷ luật và trách nhiệm đối với cộng đồng.

     Từ khu rừng Nà Mạ đến hành trình của tuổi thơ Việt Nam

     Ngày 15/5/1941, tại khu rừng Nà Mạ thuộc xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng (nay là xã Trường Hà, tỉnh Cao Bằng), tổ chức Đội Nhi đồng Cứu quốc – tiền thân của Đội TNTP Hồ Chí Minh chính thức được thành lập theo chỉ đạo của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc.

     Giữa núi rừng Việt Bắc, lễ thành lập diễn ra giản dị nhưng mang ý nghĩa lịch sử đặc biệt quan trọng. Năm đội viên đầu tiên gồm: Nông Văn Dền (Kim Đồng), Nông Văn Thàn (Cao Sơn), Lý Văn Tinh (Thanh Minh), Lý Thị Nỳ (Thủy Tiên) và Lý Thị Xậu (Thanh Thủy).

     Dù tuổi đời còn nhỏ, các đội viên đã tham gia làm giao liên, chuyển thư từ, canh gác và bảo vệ cán bộ cách mạng. Các em chính là những “chiến sĩ nhỏ tuổi” đầu tiên góp phần vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc. Trong số đó, anh Kim Đồng – người đội trưởng đầu tiên đã trở thành biểu tượng sáng ngời của lòng dũng cảm, tinh thần trung thành và ý chí bất khuất của thiếu nhi Việt Nam. Sự hy sinh anh dũng của anh năm 1943 khi mới 14 tuổi đã để lại niềm xúc động sâu sắc và trở thành nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ đội viên sau này.

     Qua từng giai đoạn lịch sử, tổ chức Đội tiếp tục phát triển và mang nhiều tên gọi khác nhau gắn liền với nhiệm vụ cách mạng của đất nước như: Đội Thiếu nhi cứu quốc, Đội Thiếu nhi Tháng Tám, Đội Thiếu niên Tiền phong Việt Nam…

     Năm 1970, tổ chức Đội vinh dự được mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây không chỉ là niềm tự hào to lớn của thiếu nhi cả nước mà còn là sự khẳng định tình cảm sâu nặng và vai trò đặc biệt của Người đối với sự nghiệp chăm sóc, giáo dục thiếu niên, nhi đồng Việt Nam.

     Bác Hồ với tình yêu bao la dành cho thiếu nhi Việt Nam

     Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành cho thiếu nhi tình yêu thương sâu sắc và sự quan tâm đặc biệt. Trong trái tim Người, trẻ em là tương lai của dân tộc, là những “mầm xanh” cần được chăm sóc và bồi dưỡng để trở thành những công dân có ích cho đất nước.

     Dù bận trăm công nghìn việc, Bác vẫn thường xuyên viết thư, gửi lời thăm hỏi và động viên thiếu nhi cả nước mỗi dịp khai trường, Tết Trung thu hay những ngày lễ lớn. Những lời căn dặn của Người luôn giản dị, gần gũi nhưng chứa đựng tư tưởng giáo dục sâu sắc về đạo đức, nhân cách và lối sống.

     Đặc biệt, “Năm điều Bác Hồ dạy thiếu niên, nhi đồng” đã trở thành kim chỉ nam cho công tác giáo dục thiếu nhi Việt Nam suốt nhiều thế hệ:

“Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào;
Học tập tốt, lao động tốt;
Đoàn kết tốt, kỷ luật tốt;
Giữ gìn vệ sinh thật tốt;
Khiêm tốn, thật thà, dũng cảm.” [2]

     Năm điều dạy ngắn gọn nhưng hàm chứa những giá trị lớn lao về lòng yêu nước, ý thức cộng đồng, tinh thần trách nhiệm và đạo đức cá nhân. Đó không chỉ là lời dạy dành cho thiếu nhi mà còn là nền tảng quan trọng trong việc hình thành nhân cách con người Việt Nam.

     Bác Hồ từng viết:

“Trẻ em như búp trên cành
Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan.” [3]

     Hai câu thơ giản dị nhưng chứa đựng tình yêu thương bao la của Người dành cho trẻ em. Bác luôn mong muốn thiếu nhi Việt Nam được sống trong hòa bình, được học tập, vui chơi và phát triển toàn diện.

     Tiếp nối những ước mơ dưới màu khăn đỏ

     Trải qua 85 năm xây dựng và trưởng thành, Đội TNTP Hồ Chí Minh luôn giữ vai trò quan trọng trong sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ Việt Nam.

     Trong các giai đoạn đấu tranh giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước, tổ chức Đội đã góp phần giáo dục hàng triệu thiếu niên, nhi đồng về lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và ý thức trách nhiệm đối với cộng đồng.

     Ngày nay, trong bối cảnh hội nhập quốc tế và chuyển đổi số mạnh mẽ, tổ chức Đội tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động để phù hợp với yêu cầu của thời đại mới. Các phong trào như “Nghìn việc tốt”, “Kế hoạch nhỏ”, “Thiếu nhi Việt Nam thi đua làm theo 5 điều Bác Hồ dạy” tiếp tục được triển khai sâu rộng, góp phần giáo dục thiếu nhi phát triển toàn diện cả về tri thức, đạo đức, kỹ năng sống và tinh thần trách nhiệm xã hội.

     Thiếu nhi Việt Nam hôm nay không chỉ chăm ngoan, học giỏi mà còn tích cực tham gia các hoạt động nhân ái, bảo vệ môi trường, gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, ứng dụng khoa học công nghệ và hội nhập quốc tế. Đó chính là sự tiếp nối sinh động những giá trị tốt đẹp mà Chủ tịch Hồ Chí Minh hằng gửi gắm cho thế hệ tương lai của đất nước.

     Nhìn lại hành trình 85 năm vẻ vang của Đội TNTP Hồ Chí Minh, chúng ta càng thêm thấm thía rằng: sự ra đời và phát triển của tổ chức Đội không chỉ xuất phát từ yêu cầu của cách mạng mà còn bắt nguồn từ tình yêu thương vô hạn và niềm tin sâu sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với thiếu nhi Việt Nam.

     Một tầm nhìn vĩ đại đã mở ra con đường giáo dục thế hệ tương lai cho dân tộc. Một trái tim yêu thương đã sưởi ấm tuổi thơ của biết bao thế hệ đội viên. Và hôm nay, dưới lá cờ vẻ vang của Đội TNTP Hồ Chí Minh, thiếu nhi Việt Nam tiếp tục viết tiếp hành trình ấy bằng tri thức, lòng nhân ái, khát vọng cống hiến và tinh thần trách nhiệm với quê hương, đất nước. Đó cũng chính là cách thiết thực nhất để thế hệ hôm nay bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu – Người đã dành trọn niềm tin và tình yêu thương cho thiếu nhi Việt Nam.

 Chú thích:

[1]. Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011, tập 4, tr.35.
[2]. Hồ Chí Minh: Toàn tập, sđd, tập 13, tr.131.
[3]. Hồ Chí Minh: Toàn tập, sđd, tập 3, tr.240.

 VƯƠNG NGA – PHAN ĐÌNH HIẾU