Hằng năm, vào ngày 15 tháng 2 âm lịch, tại Đền Làng Sen, nhân dân địa phương long trọng tổ chức lễ tế trong không khí trang nghiêm, ấm áp và đậm đà bản sắc quê hương. Trong tổng thể các hoạt động bảo tồn và phát huy giá trị di sản, đây không chỉ là một nghi lễ tín ngưỡng dân gian mà còn là điểm nhấn văn hóa đặc sắc của nhân dân quê Bác.
Theo tư liệu lịch sử, đền Làng Sen được xây dựng vào năm Mậu Thìn (1882) bằng công sức đóng góp của nhân dân trong làng để thờ một vị thần họ Trần có công với cộng đồng. Trải qua nhiều triều đại phong kiến, ngôi đền đã nhiều lần được sắc phong, khẳng định vị trí quan trọng trong đời sống tâm linh của người dân. Ngày nay, dưới sự phối hợp quản lý của Khu di tích Kim Liên, đền không chỉ được bảo tồn về kiến trúc mà còn được duy trì các nghi thức truyền thống một cách bài bản, đúng với giá trị nguyên gốc.
Lễ tế đền Làng Sen (lễ Thượng Nguyên) được tổ chức hằng năm với đầy đủ các nghi thức cổ truyền. Ngay từ sáng sớm, đông đảo nhân dân và du khách thập phương đã tề tựu về đền, thành kính tham gia các nghi thức dâng hương, dâng lễ vật, tế lễ theo đúng phong tục địa phương. Không gian linh thiêng cùng với trình tự nghi lễ chặt chẽ đã góp phần tái hiện một sinh hoạt văn hóa truyền thống mang đậm dấu ấn lịch sử, đồng thời thể hiện sự tôn kính đối với các bậc tiền nhân.
Đền Làng Sen còn gắn liền với những dấu ấn đặc biệt với gia đình Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sinh thời, thân phụ của Người là Nguyễn Sinh Sắc cùng các con là Nguyễn Thị Thanh và Nguyễn Sinh Khiêm đã nhiều lần đóng góp công sức, cúng tiến đồ tế khí, góp phần tôn tạo ngôi đền. Đặc biệt, ngày 9/12/1961, trong lần thứ hai về thăm quê, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đến thăm đền và gặp gỡ, nói chuyện với cán bộ địa phương. Những dấu ấn đó càng làm sâu sắc thêm giá trị lịch sử – văn hóa của di tích Đền Làng Sen.
Sau phần tế lễ trang nghiêm, không khí trở nên gần gũi, đầm ấm với các hoạt động giao lưu cộng đồng. Bà con nhân dân quây quần, trò chuyện, chia sẻ những câu chuyện đời thường trong không khí rộn ràng. Những bữa cơm giản dị nhưng chan chứa nghĩa tình đã góp phần gắn kết các thế hệ, làm bền chặt thêm tình làng nghĩa xóm – một giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ.
Trong những năm gần đây, công tác tổ chức lễ tế tại đền Làng Sen ngày càng được thực hiện nền nếp, khoa học. Khu di tích Kim Liên đã phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong việc hướng dẫn thực hiện nghi lễ, đảm bảo trang nghiêm, an toàn, phù hợp với thuần phong mỹ tục, đồng thời hạn chế các biểu hiện mê tín. Công tác tuyên truyền, giới thiệu giá trị lịch sử – văn hóa của đền và nghi lễ cũng được đẩy mạnh, góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, lễ Thượng Nguyên tại đền Làng Sen còn là một địa điểm trong hành trình tham quan của du khách khi về với quê hương Nghệ An. Qua đó, hình ảnh một không gian di tích sống động – nơi các giá trị truyền thống được bảo tồn và tiếp nối ngày càng được lan tỏa rộng rãi.
Khép lại lễ tế, dư âm vẫn còn đọng lại trong lòng mỗi người tham dự như một sự kết nối bền chặt giữa quá khứ và hiện tại. Với vai trò là đơn vị quản lý, Khu di tích Kim Liên không chỉ gìn giữ di tích mà còn góp phần bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể, để mỗi mùa lễ không chỉ là dịp tri ân mà còn là hành trình lan tỏa những giá trị tốt đẹp của quê hương đến hôm nay và mai sau.
VƯƠNG NGA
