LAN TỎA VĂN HÓA ĐỌC, KẾT NỐI TRI THỨC TẠI KHU DI TÍCH KIM LIÊN

     Khu di tích Kim Liên – quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh từ lâu đã trở thành địa chỉ đỏ thiêng liêng trong hành trình về nguồn của đồng bào cả nước và bạn bè quốc tế. Nơi đây không chỉ lưu giữ những giá trị lịch sử quý báu gắn liền với tuổi thơ, gia đình và quê hương của Người, mà còn là không gian văn hóa giàu tính giáo dục, nơi những bài học về đạo đức, lối sống và tinh thần tự học được lan tỏa một cách tự nhiên, sâu sắc. Trong dòng chảy ấy, việc phát triển và lan tỏa văn hóa đọc tại Khu di tích Kim Liên đang trở thành một hướng đi thiết thực, góp phần làm phong phú thêm trải nghiệm của du khách, đồng thời nuôi dưỡng những giá trị bền vững cho cộng đồng.

     Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn coi việc học là hành trình suốt đời. Từ những năm tháng ấu thơ nơi làng Sen, Người đã sớm được tiếp cận với chữ nghĩa trong môi trường gia đình hiếu học. Lớn lên, dù ở bất cứ nơi đâu, trong hoàn cảnh nào, Người vẫn không ngừng đọc, học và tự bồi dưỡng tri thức. Đối với Bác, đọc sách không chỉ để mở mang hiểu biết mà còn để hành động, để phụng sự Tổ quốc và nhân dân. Chính phong cách học tập ấy đã trở thành tấm gương sáng cho nhiều thế hệ noi theo.

     Tại Khu di tích Kim Liên hôm nay, những giá trị ấy không chỉ được truyền tải qua các hiện vật, hình ảnh hay lời thuyết minh, mà còn được cụ thể hóa bằng nhiều hoạt động giáo dục sinh động, trong đó có việc xây dựng và phát triển các không gian đọc sách phục vụ du khách. Đây là bước đi ý nghĩa nhằm kết nối quá khứ với hiện tại, biến những câu chuyện lịch sử thành động lực khơi dậy tinh thần học tập trong mỗi người.

     Thông qua các hoạt động trưng bày, thuyết minh và giáo dục truyền thống, Khu di tích đã giúp du khách, đặc biệt là thế hệ trẻ, hiểu rõ hơn về cuộc đời, sự nghiệp và phong cách học tập của Bác. Không chỉ dừng lại ở việc “nghe kể”, nhiều chương trình trải nghiệm được tổ chức theo hướng gợi mở, khuyến khích người tham quan chủ động suy ngẫm, liên hệ thực tiễn và tự rút ra bài học cho bản thân. Từ những câu chuyện giản dị về việc Bác tranh thủ đọc sách trong mọi hoàn cảnh, đến cách Người lựa chọn tài liệu phục vụ công việc cách mạng, tất cả đều góp phần làm nổi bật hình ảnh một lãnh tụ suốt đời ham học, ham đọc, gần gũi và truyền cảm hứng.

     Trong bối cảnh đó, Phòng đọc sách tại Khu di tích Kim Liên được đưa vào phục vụ đã tạo thêm một điểm nhấn văn hóa đặc sắc. Với hơn 800 đầu sách thuộc nhiều lĩnh vực phong phú, phòng đọc đáp ứng nhu cầu tìm hiểu, nghiên cứu và giải trí của nhiều đối tượng du khách. Nổi bật trong số đó là các ấn phẩm về Chủ tịch Hồ Chí Minh, bao gồm tiểu sử, hồi ký, các công trình nghiên cứu về tư tưởng, đạo đức, phong cách của Người. Bên cạnh đó là các sách về lịch sử, văn hóa – xã hội, kỹ năng sống, tri thức phổ thông cùng nhiều đầu sách dành cho thiếu nhi.

     Không gian phòng đọc được thiết kế theo hướng thân thiện, gần gũi, phù hợp với tổng thể cảnh quan của Khu di tích. Những giá sách được bố trí hợp lý, ánh sáng hài hòa, tạo cảm giác ấm cúng và dễ chịu cho người đọc. Du khách sau khi tham quan có thể dừng chân tại đây để tiếp tục hành trình khám phá tri thức, đào sâu những điều vừa được nghe, được thấy. Sự kết hợp giữa tham quan thực tế và đọc sách giúp trải nghiệm trở nên trọn vẹn hơn, không chỉ dừng lại ở cảm xúc mà còn mở rộng thành nhận thức.

     Bên cạnh phòng đọc sách, Thư viện Làng Sen – nằm trong khuôn viên Khu di tích Kim Liên cũng là địa chỉ văn hóa ý nghĩa dành cho bạn đọc và du khách gần xa. Với hàng nghìn cuốn sách thuộc nhiều thể loại khác nhau, từ lịch sử, văn hóa, chính trị, văn học, khoa học, kỹ năng sống đến sách thiếu nhi, thư viện đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, học tập và tìm hiểu của đông đảo bạn đọc. Đặc biệt, đây là nơi lưu giữ nhiều tư liệu quý về Chủ tịch Hồ Chí Minh, về quê hương Nam Đàn và truyền thống cách mạng của xứ Nghệ. Đối với những ai muốn tìm hiểu sâu hơn sau hành trình tham quan, Thư viện Làng Sen chính là không gian lý tưởng để tiếp cận tri thức, mở rộng hiểu biết và cảm nhận đầy đủ hơn giá trị của vùng quê giàu truyền thống.

     Đối với nhiều du khách, đặc biệt là học sinh, sinh viên, các không gian đọc tại Khu di tích mang lại môi trường học tập bổ ích và truyền cảm hứng. Tại đây, các em không chỉ được tiếp cận với những cuốn sách hay mà còn có cơ hội hình thành và phát triển thói quen đọc – một kỹ năng quan trọng trong thời đại thông tin. Những trang sách về Bác Hồ giúp các em hiểu hơn về một con người vĩ đại nhưng vô cùng giản dị, từ đó nuôi dưỡng lòng kính yêu và ý thức học tập, rèn luyện bản thân. Trong khi đó, các đầu sách thiếu nhi góp phần bồi dưỡng tâm hồn, khơi dậy trí tưởng tượng và niềm say mê khám phá thế giới.

     Không chỉ phục vụ nhu cầu đọc tại chỗ, phòng đọc sách và Thư viện Làng Sen còn là nơi có thể tổ chức nhiều hoạt động ý nghĩa nhằm lan tỏa văn hóa đọc trong cộng đồng. Các buổi giới thiệu sách, tọa đàm, giao lưu, kể chuyện về Bác, hay các hoạt động trải nghiệm dành cho học sinh có thể được triển khai linh hoạt, góp phần làm phong phú đời sống văn hóa tinh thần tại Khu di tích. Thông qua đó, việc đọc sách không còn là hoạt động cá nhân đơn lẻ mà trở thành một trải nghiệm tập thể, gắn kết và lan tỏa.

     Việc lồng ghép văn hóa đọc vào không gian di tích là một hướng đi mang tính nhân văn sâu sắc. Nếu như trước đây, hành trình tham quan chủ yếu tập trung vào việc tìm hiểu lịch sử, thì nay, du khách còn có cơ hội tiếp cận tri thức một cách chủ động và sâu sắc hơn. “Đi qua lịch sử” và “ở lại với tri thức” trở thành hai trải nghiệm bổ trợ cho nhau, giúp mỗi chuyến đi không chỉ giàu cảm xúc mà còn đọng lại giá trị lâu dài.

     Trong bối cảnh xã hội hiện đại với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ số, thói quen đọc sách truyền thống đang đứng trước nhiều thách thức. Tuy nhiên, chính trong bối cảnh đó, những không gian đọc như tại Khu di tích Kim Liên càng trở nên cần thiết. Đây không chỉ là nơi cung cấp sách mà còn là nơi nuôi dưỡng tình yêu với sách, khơi dậy sự tĩnh lặng cần thiết để con người suy ngẫm và kết nối với những giá trị sâu xa.

     Phát triển văn hóa đọc tại Khu di tích Kim Liên cũng đồng nghĩa với việc phát huy giá trị di tích theo hướng bền vững. Bởi lẽ, di tích không chỉ là nơi lưu giữ quá khứ mà còn phải góp phần định hướng cho hiện tại và tương lai. Khi mỗi du khách, đặc biệt là thế hệ trẻ, rời khỏi nơi đây với một cuốn sách trên tay, một suy nghĩ mới trong đầu, hay một động lực học tập được khơi dậy, thì đó chính là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc kết hợp giữa bảo tồn di sản và phát triển văn hóa đọc.

     Trong thời gian tới, Khu di tích Kim Liên có thể tiếp tục nghiên cứu, bổ sung thêm các đầu sách mới, đa dạng hóa hình thức phục vụ và tăng cường các hoạt động khuyến đọc nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của du khách. Đồng thời, việc ứng dụng công nghệ trong quản lý và giới thiệu sách cũng là hướng đi cần được quan tâm, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của các thiết chế văn hóa đọc tại đơn vị.

     Có thể nói, lan tỏa văn hóa đọc tại Khu di tích Kim Liên không chỉ là một hoạt động bổ trợ mà đã trở thành một phần quan trọng trong chiến lược phát huy giá trị di tích. Từ những trang sách giản dị, những câu chuyện gần gũi về Bác Hồ, một nguồn năng lượng tích cực đang âm thầm lan tỏa, góp phần xây dựng xã hội học tập, nơi tri thức được trân trọng và phát huy.

     Mỗi mái nhà tranh, mỗi hàng tre, mỗi hiện vật nơi đây đều kể một câu chuyện. Và giờ đây, những trang sách trong phòng đọc cùng kho tri thức của Thư viện Làng Sen tiếp tục nối dài câu chuyện ấy, đưa người đọc đi xa hơn trên hành trình khám phá tri thức. Để rồi, khi rời Khu di tích Kim Liên, mỗi người không chỉ mang theo những ký ức đẹp về một miền quê giàu truyền thống, mà còn mang theo niềm cảm hứng học tập, tình yêu với sách – những giá trị bền vững cho hôm nay và mai sau.

VƯƠNG NGA – HOÀI THẮM