KIM LIÊN THÁNG NĂM – NƠI “QUÊ CHUNG” TỎA NGÁT HƯƠNG SEN

     Có những miền quê trên dải đất hình chữ S này, dù chưa một lần đặt chân tới, người ta vẫn thấy thân thuộc từ sâu thẳm tâm hồn. Nơi ấy hiện diện trong lời ru của mẹ, trong tiếng võng đưa của bà, trong những trang sách đầu đời và trong ký ức thiêng liêng của mỗi người con đất Việt. Làng Sen, làng Hoàng Trù – quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh chính là một nơi như thế. Người ta về với Kim Liên không chỉ để tham quan một di tích lịch sử, cũng không đơn thuần để ngắm nhìn một miền quê bình dị của xứ Nghệ, mà bởi một tình cảm tự nhiên như máu thịt: nơi ấy là cội nguồn sinh thành của một con người đã trở thành biểu tượng cao đẹp của dân tộc Việt Nam.

     Mỗi độ tháng Năm về, khi nắng hè bắt đầu hong vàng trên những triền đất miền Trung cũng là lúc những đầm sen quanh di tích đồng loạt nở hoa. Sen trắng, sen hồng nghiêng mình trong gió sớm, tỏa hương thanh khiết khắp không gian quê Bác. Giữa khung cảnh yên bình của mái tranh, hàng cau, lũy tre xanh, hai tiếng “Quê chung” bỗng trở nên gần gũi và thiêng liêng hơn bao giờ hết.

     “Quê chung” – cách gọi mộc mạc ấy không phải là một mỹ từ hoa mỹ, mà là tình cảm tự nhiên của hàng triệu người dân Việt Nam dành cho quê hương của Bác Hồ. Bởi Người không thuộc riêng một vùng quê hay một miền đất nào. Cuộc đời và trái tim của Bác đã dành trọn cho dân tộc, cho non sông đất nước. Vì thế, ngôi nhà tranh đơn sơ ở Làng Sen, mái nhà nhỏ nơi Hoàng Trù cũng trở thành mái nhà chung trong tâm thức của biết bao thế hệ người Việt. Về thăm quê Bác, suy cho cùng cũng là hành trình trở về với cội nguồn tinh thần của mỗi người.

     Là một cán bộ nhiều năm làm công tác bảo quản tại Khu di tích Kim Liên, hằng ngày được lặng thầm gìn giữ từng hiện vật, từng nếp nhà, từng kỷ vật gắn với cuộc đời của Người, tôi càng thấu hiểu hơn ý nghĩa của hai tiếng “Quê chung”. Điều ấy không nằm trong những khái niệm lý luận khô khan mà hiện hữu rất chân thật qua ánh mắt, nụ cười và tình cảm của đồng bào khi trở về nơi đây.

     Tôi đã nhiều lần xúc động khi chứng kiến những cụ già tóc bạc từ tận miền Nam xa xôi, vừa bước qua cánh cổng di tích đã lặng người, đôi tay run run chạm vào hàng rào râm bụt rồi nghẹn ngào rơi nước mắt. Những cựu chiến binh ngực đầy huân chương lặng lẽ đứng trước gian thờ Bác với ánh mắt thành kính như được trở về gặp người Cha già kính yêu của dân tộc. Có những em nhỏ còn rất thơ ngây nhưng khi nghe kể chuyện về Bác vẫn chăm chú lắng nghe bằng tất cả sự hồn nhiên và kính trọng. Dù đến từ miền xuôi hay miền ngược, dù nói giọng Bắc, Trung hay Nam, tất cả đều gặp nhau ở một điểm chung – tình cảm thiêng liêng dành cho Bác Hồ và niềm tự hào khi được trở về “Quê chung”. Nhà thơ Tố Hữu từng viết:

“Bác ơi tim Bác mênh mông thế
Ôm cả non sông mọi kiếp người.”

     Có lẽ chính bởi trái tim mênh mông ấy mà quê hương của Người cũng trở nên rộng lớn, đủ để ôm ấp biết bao thế hệ con dân đất Việt trở về bằng tất cả lòng thành kính và yêu thương.

     Tháng Năm ở Kim Liên không chỉ có những khoảng lặng đầy xúc cảm mà còn rộn ràng trong không khí của Lễ hội Làng Sen. Những ngày này, khắp các nẻo đường về quê Bác rực rỡ cờ hoa, vang lên tiếng hát, câu ví giặm và nhịp trống hội tưng bừng. Các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, triển lãm chuyên đề, trải nghiệm thực tế, thi đấu thể thao… diễn ra sôi nổi, thu hút đông đảo nhân dân và du khách thập phương. Giữa dòng người đông đúc ấy, chúng tôi cảm nhận rõ hơn bao giờ hết sức mạnh của sự gắn kết dân tộc. Những tà áo dài thướt tha, những bộ áo bà ba mộc mạc hay sắc màu thổ cẩm vùng cao cùng hòa vào nhau dưới bầu trời tháng Năm xứ Nghệ, tạo nên một bức tranh vừa gần gũi, vừa thiêng liêng nơi quê hương Bác Hồ.

     Tháng Năm năm nay trở nên thiêng liêng và ý nghĩa hơn bao giờ hết đối với đất nước nói chung và những người làm công tác bảo tồn tại Khu di tích Kim Liên nói riêng. Không chỉ hướng tới kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026), trong không khí tháng Năm lịch sử ấy, Khu di tích Kim Liên cũng xúc động đánh dấu chặng đường 70 năm xây dựng và trưởng thành (1956 – 2026).

     Bảy mươi năm – một hành trình của lòng tận tụy, thủy chung và sự tiếp nối bền bỉ của nhiều thế hệ cán bộ, nhân viên nơi đây. Đã có biết bao con người lặng thầm gửi tuổi xuân trên mảnh đất quê Bác, nâng niu từng mái nhà tranh, gìn giữ từng tấm liếp tre, từng kỷ vật giản dị mà vô giá gắn với cuộc đời của Người. Tất cả đều với mong muốn gìn giữ vẹn nguyên không gian thiêng liêng ấy để mỗi người con đất Việt, khi trở về “Quê chung”, vẫn có thể tìm thấy trong từng nếp nhà, hàng cau, lối nhỏ một phần ký ức thân thương về mảnh đất đã sinh thành vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc.

     Đối với chúng tôi – những người làm công tác bảo tồn, đó không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn mà còn là niềm vinh dự và trách nhiệm lớn lao. Mỗi ngày làm việc tại quê Bác là một ngày được học thêm từ Người về tinh thần tận tụy, trách nhiệm và lòng yêu nước.

     Đứng trước cột mốc 70 năm đầy tự hào của đơn vị, nhìn từng dòng người từ mọi miền Tổ quốc trở về Kim Liên trong tháng Năm lịch sử, chúng tôi càng ý thức sâu sắc hơn trách nhiệm của mình trong việc gìn giữ và lan tỏa những giá trị tốt đẹp của di sản Hồ Chí Minh. Để rồi, sau hành trình dài trở về quê Bác, mỗi người đều có thể tìm thấy cho mình một khoảng lặng bình yên dưới mái nhà tranh đơn sơ, nghe hương sen tháng Năm thoảng trong gió và cảm nhận hơi ấm thân thương của “Quê chung” – nơi luôn rộng mở đón những người con đất Việt trở về.

Lưu Bình