DẤU ẤN BÁC HỒ TRONG NHỮNG MÙA XUÂN NĂM NGỌ

Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm trường Kim Đồng nhân dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ, ngày 21/1/1966 (Mồng 1 Tết). Ảnh: BTHCM   

     Khi những cơn mưa phùn lất phất rơi phủ lớp sương mỏng óng ánh lên muôn hoa rực rỡ, khi những chồi non xanh biếc hé nụ đầu tiên dưới  ánh nắng ấm đầu xuân, khi những cánh én lượn nghiêng trên nền trời xanh vời vợi… Đất trời bừng tỉnh giấc, mùa xuân thực sự đã về…

     Hòa theo hương xuân ấm áp của năm Bính Ngọ (2026), dòng người từ mọi miền đất nước trở về với mảnh đất nguồn cội- quê hương Bác Hồ kính yêu. Trong không khí mùa xuân năm mới, thắp nén tâm nhang tỏ lòng thành kính và biết ơn đến Vị cha già của dân tộc, đến những người thân trong gia đình Bác và Tôi… chợt… lắng lòng mình lại để nghĩ về Người, nghĩ về kỉ niệm của những năm Ngọ ấn tượng – những dấu mốc lịch sử đặc biệt gắn liền với cuộc đời của Bác, với dân tộc Việt Nam.

     Canh Ngọ 1930: Mặt Trời cách mạng rực rỡ

     Năm Ngọ ấn tượng đầu tiên trong tôi là Mùa xuân Canh Ngọ 1930 đánh dấu sự ra đời Đảng Cộng sản Việt Nam – mốc son chói lọi thế kỷ XX. Từ ngày 03 đến 7/2/1930, tại Cửu Long – Hương Cảng- Trung Quốc, dưới sự ủy quyền của Quốc tế Cộng sản, đồng chí Nguyễn Ái Quốc đã chủ trì, hợp nhất 3 tổ chức cộng sản: Đông Dương Cộng sản Đảng; An Nam Cộng sản Đảng, Đông Dương Cộng sản Liên Đoàn thành Đảng Cộng sản Việt Nam. Ngày cuối cùng của hội nghị, Bác Hồ tổ chức một bữa cơm đơn sơ mừng Đảng thành lập, mừng tết cổ truyền và xúc động nói: Các đồng chí! Hôm nay là ngày lịch sử của chúng ta. Lênin vĩ đại đã nói: “Chỉ Đảng nào có được một lý luận tiên phong, mới có khả năng làm tròn vai trò chiến sĩ tiên phong”. Bây giờ chúng ta đã có một Đảng như thế rồi – Đảng của giai cấp công nhân Việt Nam. Nhân dân ta từ xưa đã có truyền thống đấu tranh anh dũng. Các cuộc khởi nghĩa cách mạng của Nhân dân ta từ xưa đến giờ cũng nhiều rồi. Nhưng vì không có một lý luận cách mệnh và một Đảng cách mệnh để lãnh đạo, nên tất cả đều thất bại”.  Đã 96 năm trôi qua kể từ mùa xuân ấy nhưng sự kiện lịch sử này luôn có tầm vóc, ý nghĩa, giá trị vô cùng lớn lao. Đảng ra đời khi đất nước bước vào xuân một sự kiện vĩ đại nhất trong thế kỷ XX của cách mạng Việt Nam: “Như mặt trời chói lọi, xé tan cái màn đen tối”. Từ đây, cách mạng Việt Nam chấm dứt sự khủng hoảng, bế tắc về đường lối, tổ chức và phương pháp để lật sang một trang mới dưới sự lãnh đạo của giai cấp công nhân thông qua đội tiên phong là Đảng Cộng sản. Từ đây dân tộc ta đấu tranh chống áp bức, bóc lột của bọn xâm lược và tay sai để thực hiện mục tiêu độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội.

      Nhâm Ngọ 1942: Ngọn Lửa soi đường giữa bão tố

     Năm Nhâm Ngọ 1942, trong dòng chảy lịch sử đầy bão tố của dân tộc Việt Nam, Bác Hồ đã khắc sâu những dấu ấn đặc biệt như ngọn lửa soi đường giữa bão tố. Từ căn cứ địa cách mạng Cao Bằng, Người trực tiếp lãnh đạo Mặt trận Việt Minh, mở lớp huấn luyện cán bộ với “Lịch sử nước ta” bằng thể thơ lục bát giản dị mà thấm thía, khơi dậy tinh thần đoàn kết từ thời Hùng Vương đến khát vọng độc lập đương đại; những bài thơ như “Hòn đá”, “Ca sợi chỉ” trên báo Việt Nam độc lập không chỉ cổ vũ du kích mà còn tiên đoán chiến thắng của Đồng minh trước phát xít, khẳng định chân lý “Nga nhất định thắng, Đức nhất định thua”. Ấn tượng  nhất trong năm này còn gắn liền với bài thơ chúc Tết đầu tiên của Người, mở đầu một truyền thống văn hóa đẹp, giàu bản sắc Việt Nam – giờ phút thiêng liêng đón năm mới toàn dân náo nức nghe thơ chúc tết của Bác Hồ:

“Tháng ngày thấm thoát chóng như thoi,

Năm cũ qua rồi, chúc năm mới:

Chúc phe xâm lược sẽ diệt vong!

Chúc phe dân chủ sẽ thắng lợi;

Chúc đồng bào ta đoàn kết mau!

Chúc Việt Minh ta càng tấn tới!

Chúc toàn quốc ta trong năm này,

Cờ đỏ sao vàng bay phất phới!…”.

     Vần thơ mộc mạc, qua giọng nói ấm áp, gần gũi của Người, như lời chúc tụng, khích lệ và dặn dò thiết tha. Lần đầu tiên, cờ đỏ sao vàng hiện diện trong thơ Bác – không còn chiêm bao như “Sao vàng năm cánh mộng hồn quanh” trong Nhật ký trong tù, mà thực sự tung bay trên chiến khu cách mạng. Cũng tháng Tám năm Ngọ này, dưới tên gọi Hồ Chí Minh, Người lặn lội sang Trung Quốc liên lạc Đồng minh, nhưng nghịch cảnh ập đến: bị Quốc dân Đảng bắt giam từ ngày 29/8 tại Quảng Tây, trải qua 30 nhà tù, 13 huyện  trong 14 tháng  giam cầm khổ cực. Thế nhưng, chính từ bóng tối; lao ngục, Bác đã biến khổ đau thành vũ khí tinh thần bất khuất qua kiệt tác “Ngục trung nhật ký” (Nhật kí trong tù) với 134 bài thơ chữ Hán, đề từ vang vọng:

                                      “Thân thể ở trong lao

                                       Tinh thần ở ngoài lao

                                      Muốn nên sự nghiệp lớn

                                        Tinh thần càng phải cao.”

     Có thể nói rằng năm Nhâm Ngọ 1942 mãi khắc sâu trong lịch sử dân tộc như một mốc son rực rỡ trong hành trình cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Từ bài thơ chúc Tết đầu tiên tung bay lá cờ đỏ sao vàng, khơi dậy tinh thần Việt Minh kiên cường, đến tuyệt tác “Ngục trung nhật ký” tôi luyện ý chí thép, qua 30 nhà tù bóng tối, Người đã biến thử thách khắc nghiệt thành nền tảng vững chắc cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám vĩ đại. Tinh thần ấy chính là ngọn đuốc bất diệt, soi sáng dân tộc ta vượt nghịch cảnh để giành lấy nền độc lập tự do.

     Năm Giáp Ngọ 1954 – Chiến thắng “lừng lẫy năm châu chấn động địa cầu”

     Mùa Xuân Giáp Ngọ 1954, cuộc kháng chiến chống Pháp của nhân dân ta đã bước vào năm thứ chín, lực lượng kháng chiến ngày càng lớn mạnh và giành được nhiều thắng lợi. Trước sự thay đổi của cục diện chiến tranh ở Đông Dương và trên cơ sở nhận định âm mưu mới của Pháp – Mĩ, tháng 9/1953, Bộ Chính trị Trung ương Đảng họp và đề ra kế hoạch tác chiến Đông – Xuân 1953 – 1954. Năm 1954 cũng là năm thứ 2 tiến hành cải cách ruộng đất tại miền Bắc để dân cày có ruộng, tạo thành hậu phương vững chắc để chi viện cho chiến trường lập nên chiến công.  Đặc biệt năm Giáp Ngọ 1954 gắn liền với chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ “Lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”. Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của Nhân dân ta giành thắng lợi hoàn toàn. Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954) là mốc son chói lọi đánh dấu sự thất bại hoàn toàn của thực dân Pháp, kết thúc 56 ngày đêm “khoét núi, ngủ hầm, mưa dầm cơm vắt” kiên cường của quân và dân ta, buộc Pháp ký Hiệp định Giơnevơ, chấm dứt chiến tranh Đông Dương

     Năm Bính Ngọ 1966 – Ý chí quyết tâm giải phóng dân tộc

     Xuân 1966 là mùa xuân năm Ngọ cuối cùng trong cuộc đời của Bác Hồ kính yêu. Trong bối cảnh cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước diễn ra ác liệt. Dù tuổi cao sức yếu, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn tiếp tục có nhiều hoạt động quan trọng gắn với mùa xuân của đất nước, thể hiện vai trò lãnh tụ của Đảng và Dân tộc, đồng thời là linh hồn của cuộc kháng chiến. Người thường xuyên cùng Bộ chính trị, Ban chấp hành Trung ương Đảng bàn bạc quyết định những vấn đề chiến lược quan trọng của cuộc kháng chiến, đặc biệt là chủ trương vừa chiến đấu vừa xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, coi miền Bắc là hậu phương lớn, vững chắc cho tiền tuyến lớn miền Nam. Trong hoàn cảnh ấy, Bác đã gửi tới đồng bào cả nước bài thơ Chúc Tết mang tiêu đề “Mừng xuân 1966” đầy khí phách và niềm tin, in vào ngày 1-1 trên báo Nhân Dân, số 4289:

                    Mừng miền Nam rực rỡ chiến công,

                    Nhiều Dầu Tiếng, Bàu Bàng, Plâyme, Đà Nẵng,…

                    Mừng miền Bắc chiến đấu anh hùng,

                    Giặc Mỹ leo thang ngày càng thua nặng.

                    Đồng bào cả nước đoàn kết một lòng,

                    Tiền tuyến hậu phương, toàn dân cố gắng.

                    Thi đua sản xuất, chiến đấu xung phong,

                    Chống Mỹ, cứu nước, ta nhất định thắng.

     Một mùa xuân mới đã về trên đất nước Việt Nam! Xuân Bính Ngọ 2026 là mùa Xuân của khát vọng phát triển, khi mà toàn Đảng, toàn dân, toàn quân quyết tâm, chủ động, tích cực triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, đưa đất nước bước vào giai đoạn vươn mình, hội nhập và đổi mới sáng tạo. Xuân Bính Ngọ 2026 về trong bối cảnh đất nước ta bước vào giai đoạn phát triển mới, với thời cơ và vận hội đan xen cùng không ít khó khăn.  Trong hương xuân ấm áp ấy, nhìn lại chặng đường đã qua của Bác và dân tộc cùng những năm Ngọ ấn tượng, tận sâu trong trái tim mình, Tôi tin rằng: mỗi người con đất Việt nhớ Bác nhiều hơn. Chúng ta nhớ đến những mùa xuân không chỉ là sự vận hành của đất trời mà còn là nhịp đập hối hả của lịch sử dân tộc. Từ mặt trời cách mạng rực rỡ của năm Canh Ngọ, từ khát vọng của sự tự do năm Nhâm Ngọ đến hào khí Điện Biên năm Giáp Ngọ và một niềm tin chiến thắng vào ngày mai của năm Bính Ngọ, hình ảnh Bác hiện lên như một người “gieo hạt xuân vĩ đại”. Và dẫu thời gian có trôi xa, giọng đọc ấm áp của Người trong đêm giao thừa vẫn như còn vang vọng, biến những năm Ngọ ấy thành những dấu son bất diệt để mỗi độ xuân về lòng dân lại rạo rực một tình yêu bao la dành cho vị cha già của dân tộc – Người đã dâng trọn 79 mùa xuân để đất nước  mãi xanh tươi.

                                                                        Hoàng Hoài Thu