“Cờ thưởng Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược” của Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng quân và dân Nghệ An bắn rơi 168 máy bay Mỹ ngày 29/4/1966. (Nguồn: Khu di tích Kim Liên).
Trong không gian trưng bày của Nhà Trưng bày số 2 – Khu Di tích Kim Liên, “Cờ thưởng Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược” do Chủ tịch Hồ Chí Minh trao tặng quân và dân tỉnh Nghệ An ngày 29/4/1966 là một hiện vật tiêu biểu, gắn liền với chiến công bắn rơi 168 máy bay Mỹ. Lá cờ phản ánh sinh động vai trò và đóng góp của Nghệ An trong thế trận phòng không nhân dân, đồng thời ghi dấu một sự kiện có ý nghĩa quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Nghệ An – hậu phương chiến lược trên tuyến lửa miền Bắc
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, đặc biệt là thời kỳ chiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ nhất (1965-1968), Nghệ An giữ vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng. Là cửa ngõ của khu IV, là hậu phương trực tiếp chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam, Nghệ An trở thành một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt của không quân và hải quân Mỹ.
Hàng loạt tuyến giao thông huyết mạch, cầu phà, kho tàng, bến bãi, khu dân cư, trường học, bệnh viện… liên tục bị ném bom, bắn phá với cường độ cao. Chiến tranh không chỉ hủy hoại cơ sở vật chất mà còn đặt ra thử thách sống còn đối với tinh thần, ý chí và khả năng tổ chức, ứng phó của cả hệ thống chính trị và nhân dân địa phương.
Trước hoàn cảnh đó, quân và dân Nghệ An đã phát huy cao độ truyền thống cách mạng kiên cường, tinh thần yêu nước nồng nàn và ý chí quyết tâm sắt đá. Thế trận phòng không nhân dân được xây dựng rộng khắp, kết hợp chặt chẽ giữa bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân tự vệ, hình thành mạng lưới phòng không nhiều tầng, nhiều lớp, phù hợp với đặc điểm chiến tranh nhân dân.
Với tinh thần “tay cày, tay súng”, “vừa sản xuất, vừa chiến đấu”, Nghệ An không chỉ bảo đảm đời sống nhân dân, duy trì sản xuất hậu phương, mà còn trực tiếp đánh trả quyết liệt các đợt tiến công đường không của kẻ thù. Nhiều trận đánh mưu trí, sáng tạo đã được tổ chức, nhiều máy bay Mỹ bị bắn rơi, góp phần giữ vững mạch máu giao thông và thế trận phòng thủ của miền Bắc xã hội chủ nghĩa.
Trong chuỗi những chiến công ấy, ngày 29/4/1966 đã trở thành mốc son đặc biệt, ghi dấu chiến công vang dội của quân và dân Nghệ An: bắn rơi 168 máy bay Mỹ. Đây là con số có ý nghĩa lớn, phản ánh sinh động sức mạnh của chiến tranh nhân dân, sự hiệp đồng chặt chẽ giữa các lực lượng vũ trang và toàn dân, cũng như ý chí quyết tâm cao độ trong cuộc đối đầu không cân sức với kẻ thù có tiềm lực quân sự vượt trội.
Chiến công này không chỉ góp phần bảo vệ vững chắc hậu phương miền Bắc, giữ vững các tuyến giao thông chiến lược, bảo đảm chi viện cho tiền tuyến miền Nam, mà còn có tác động cổ vũ mạnh mẽ tinh thần chiến đấu của quân và dân cả nước, khẳng định niềm tin tất thắng của nhân dân ta trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm sâu sát đến tình hình kháng chiến, sản xuất và đời sống của các địa phương trong cả nước. Đối với Nghệ An – quê hương của Người, sự quan tâm ấy càng trở nên đặc biệt, thường xuyên và sâu sắc hơn. Mỗi thành tích, mỗi chiến công của quân và dân tỉnh nhà đều được Bác dõi theo, ghi nhận và kịp thời động viên.
Khi nhận được tin quân và dân Nghệ An lập nên chiến công bắn rơi 168 máy bay Mỹ ngày 29/4/1966, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã bày tỏ niềm vui mừng, phấn khởi. Trước ý nghĩa to lớn của chiến thắng, Người đã quyết định trao tặng cho quân và dân Nghệ An: “Cờ thưởng Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”.
Đây là phần thưởng cao quý, không chỉ là sự ghi nhận đối với những nỗ lực, hy sinh và chiến công to lớn của cán bộ, chiến sĩ và nhân dân Nghệ An, Cờ thưởng còn thể hiện sự đánh giá cao của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với sức mạnh của chiến tranh nhân dân, đối với tinh thần đoàn kết, chủ động, sáng tạo của địa phương trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Dòng chữ trên Cờ thưởng tuy ngắn gọn, súc tích nhưng hàm chứa tư tưởng chỉ đạo xuyên suốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ: ý chí quyết tâm, tinh thần chủ động tiến công và niềm tin sắt son vào thắng lợi tất yếu của nhân dân ta. Đó vừa là sự biểu dương, khen ngợi, vừa là lời động viên, nhắc nhở đầy trách nhiệm và tin yêu mà Người gửi gắm tới quân và dân Nghệ An.
Cờ thưởng của Bác không chỉ dừng lại ở ý nghĩa khen thưởng cho một chiến công cụ thể, mà còn là nguồn cổ vũ tinh thần mạnh mẽ, tiếp thêm niềm tin và ý chí chiến đấu cho quân và dân tỉnh nhà trong những năm tháng kháng chiến còn nhiều gian khổ, ác liệt. Từ niềm vinh dự được Bác ghi nhận, Nghệ An càng thêm quyết tâm giữ vững hậu phương, bảo vệ quê hương, chi viện hiệu quả cho tiền tuyến, góp phần cùng cả nước đi đến thắng lợi cuối cùng.
Cờ thưởng – hiện vật lịch sử quý tại Khu Di tích Kim Liên
Hiện nay, “Cờ thưởng Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược” đang được lưu giữ, bảo quản và trưng bày trang trọng tại Nhà Trưng bày số 2 – Khu di tích Kim Liên, quê hương Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là một trong những hiện vật tiêu biểu, giàu giá trị lịch sử, chính trị và tinh thần, góp phần làm phong phú thêm nội dung trưng bày về tình cảm và sự quan tâm của Bác Hồ đối với quân và dân cả nước nói chung, Nghệ An nói riêng.
Lá cờ có kích thước 1,20m × 0,85m, làm bằng vải sa tanh màu đỏ, được thêu thủ công tinh xảo bằng chữ vàng, trắng, với nội dung: Cờ thưởng quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược cho quân và dân Nghệ An đã bắn rơi 168 máy bay Mỹ ngày 29-4-1966, góc trái phía dưới có thêu chữ ký Bác Hồ. Giữa cờ là ngôi sao vàng năm cánh, xung quanh có tua rua màu vàng, thể hiện sự trang trọng và giá trị thiêng liêng của phần thưởng do Bác trao tặng.
Theo Biên bản số 18/BTKL, ngày 7/5/1970, Ủy ban Nhân dân tỉnh Nghệ An đã bàn giao lá cờ cho Khu Di tích Kim Liên. Trải qua 56 năm, hiện vật đã được bảo quản, gìn giữ cẩn trọng, trở thành tư liệu quý phục vụ công tác trưng bày, tuyên truyền và giáo dục truyền thống cách mạng.
Không chỉ là chứng tích của một chiến công oanh liệt, Cờ thưởng còn là biểu tượng sinh động của mối quan hệ gắn bó máu thịt giữa Chủ tịch Hồ Chí Minh với nhân dân, giữa Trung ương với địa phương, giữa lãnh tụ với quần chúng cách mạng. Qua hiện vật này, giúp chúng ta thấy rằng tư tưởng và phong cách lãnh đạo của Người luôn gần gũi, sâu sát, coi trọng vai trò của nhân dân.
Trong giai đoạn đất nước bước vào chặng đường phát triển mới, “Cờ thưởng Quyết tâm đánh thắng giặc Mỹ xâm lược” vẫn giữ nguyên giá trị giáo dục và ý nghĩa thời đại sâu sắc. Hiện vật không chỉ gợi nhớ truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết và ý chí vượt qua mọi gian khó của dân tộc, mà còn khẳng định tầm vóc của sự quan tâm, động viên kịp thời từ Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với phong trào cách mạng. Từ dấu ấn lịch sử hào hùng đó, lá cờ tiếp tục khơi dậy nguồn động lực tinh thần mạnh mẽ, đồng hành cùng Đảng bộ và nhân dân Nghệ An cũng như cả nước trên hành trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hôm nay và mai sau.
Tài liệu tham khảo:
- Hồ sơ lưu Kho cơ sở Khu di tích Kim Liên
- https://baonghean.vn
VƯƠNG NGA
