MỘT MÙA THU LỊCH SỬ– HAI DẤU MỐC THIÊNG LIÊNG

    Nắng thu nhẹ nhàng phủ lên những mái nhà tranh nơi quê hương Kim Liên. Những bước chân từ khắp mọi miền đất nước lại tìm về mảnh đất này. Có người dâng nén hương, có người lặng im nhìn giếng nước cũ, có em nhỏ lần đầu đứng trước căn nhà đơn sơ mà chưa hiểu hết vì sao người lớn lại xúc động đến thế. Và năm nay, không khí ấy càng trở nên đặc biệt.

     Ngày 2/9/2026 vừa là ngày Quốc khánh lần thứ 81 của dân tộc, vừa là ngày 21 tháng 7 năm Bính Ngọ – ngày giỗ lần thứ 57 của Chủ tịch Hồ Chí Minh theo lịch âm. Năm 1969, khi Người ra đi, cũng đúng vào ngày 21 tháng 7 năm Kỷ Dậu. Sau 57 năm, hai dấu mốc ấy lại trùng khớp một cách đặc biệt.

     Một ngày, hai dấu mốc, hai cung bậc cảm xúc!

     Ngày 2/9/1945, giữa Quảng trường Ba Đình rợp bóng cờ bay, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Hai mươi bốn năm sau, cũng ngày ấy, toàn thể dân tộc chìm trong niềm tiếc thương vô hạn. Năm nay, ngày vui của đất nước lại đồng thời là ngày nhớ Người.

     Khát vọng độc lập không bắt đầu từ Ba Đình. Nó được gieo mầm từ những năm tháng đầu đời trên quê hương xứ Nghệ. Ở Hoàng Trù có người mẹ Hoàng Thị Loan tảo tần. Ở Làng Sen có mái nhà tranh, hàng tre, giếng nước và con đường làng quen thuộc. Trong truyền thống hiếu học, yêu nước của quê hương, cậu bé Nguyễn Sinh Cung đã lớn lên cùng câu hỏi lớn: làm thế nào để dân tộc thoát khỏi cảnh áp bức, để nhân dân được sống trong tự do?

     Ngày 5/6/1911, từ Bến Nhà Rồng, người thanh niên Nguyễn Tất Thành bước lên con tàu Amiral Latouche-Tréville, bắt đầu hành trình gian nan tìm đường cứu nước. Từ người con Làng Sen, Nguyễn Ái Quốc đã trở thành người chiến sĩ cách mạng kiên định. Khát vọng của một cá nhân dần hòa cùng khát vọng của cả dân tộc.

     Rồi mùa Thu lịch sử năm 1945 đến.

     Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám, ngày 2/9, trước hàng vạn đồng bào, Chủ tịch Hồ Chí Minh dõng đạc tuyên bố sự ra đời của một nhà nước độc lập. Khoảnh khắc ấy kết tinh biết bao hy sinh thầm lặng. Đằng sau màu cờ đỏ sao vàng là máu xương của vô số thế hệ. Ngay cả sau mốc giáp 1945, dân tộc vẫn phải tiếp tục cuộc trường kỳ kháng chiến để giữ gìn và hoàn thiện nền độc lập ấy. Vì thế, mỗi mùa Quốc khánh về, niềm vui lại thêm phần sâu lắng khi ta hiểu rằng hai tiếng “độc lập” được viết bằng chính những cuộc đời.

     Ở Kim Liên, điều ấy lại càng được cảm nhận một cách gần gũi và sâu sắc.

     Khi ngày Quốc khánh trùng với ngày giỗ Bác, những bước chân tìm về mang theo những tình cảm rất riêng. Không chỉ là thăm lại di tích, mà là trở về như những người con tìm về với người cha chung của dân tộc. Đứng trước mái nhà gắn bó với tuổi thơ của Người, mọi khoảng cách dường như bị xóa nhòa, chỉ còn lại lòng biết ơn chân thành.

     Bác đã đi xa 57 năm, nhưng tình cảm của nhân dân dành cho Người vẫn vẹn nguyên và truyền qua nhiều thế hệ. Các em nhỏ hôm nay có thể chưa hiểu hết lịch sử, nhưng rồi sẽ đến ngày các em lớn lên, nhìn lại quá khứ và nhận ra: chính từ những mái nhà bình dị này, một hành trình làm thay đổi vận mệnh dân tộc đã bắt đầu.

     Trong thời đại số, khi lịch sử đôi khi bị rút gọn thành vài dòng trên màn hình, việc trở về Kim Liên để tự đặt câu hỏi cho chính mình càng trở nên cần thiết. Di tích không chỉ lưu giữ quá khứ, mà còn giúp quá khứ trò chuyện với hiện tại; nhắc nhở chúng ta rằng những giá trị thiêng liêng cần được sống lại trong từng hành xử, trong công việc và tình yêu đất nước mỗi ngày.

     Mùa Thu 1945 mở ra trang sử mới. Mùa Thu 1969 để lại khoảng trống không gì bù đắp. Mùa Thu 2026, hai dấu mốc ấy giao thoa trong một ngày đặc biệt.

     Từ Ba Đình đến Kim Liên. Từ cậu bé Nguyễn Sinh Cung bên mái nhà quê ngoại đến Chủ tịch Hồ Chí Minh giữa Quảng trường lịch sử – đó là hành trình của một con người vĩ đại, cũng là chặng đường oanh liệt của cả dân tộc.

     Hôm nay, khi lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong nắng thu, khi nén hương thơm thành kính dâng lên, điều còn lại không chỉ là sự tưởng nhớ. Đó còn là lời nhắc nhở: cách tri ân sâu sắc nhất chính là sống có trách nhiệm với hiện tại, bằng sự tử tế, tinh thần đổi mới và tình yêu cụ thể dành cho Tổ quốc.

    Để mỗi mùa thu đi qua, những giá trị ấy vẫn tiếp tục được tiếp nối. Để Quê Bác không chỉ là nơi ta tìm về với lịch sử, mà còn là nơi mỗi người tìm thấy trong mình một tình yêu lớn hơn dành cho đất nước.

Phạm Oanh